wiki over De Smurfen
bron : Wikipedia, de vrije Encyclopedie
De Smurfen zijn stripfiguren, bedacht door de Brusselaar Peyo (een pseudoniem van Pierre Culliford). Later dienden de stripfiguren ook als inspiratie voor een tekenfilmreeks en een 3D-film. Tevens werd er heel wat muziek en merchandising uitgebracht onder naam van de Smurfen.
Inhoud- 1 Kenmerken
- 2 De naam "Smurf"
- 3 Geschiedenis
- 4 Smurfenalbums
- 5 Tekenfilmserie
- 6 Personages
- 7 Merchandising
- 8 Muziek
- 9 Discografie
- 10 Videospel
- 11 UNICEF
- 12 Parodieën
- 13 De smurfen in andere talen
- 14 Zie ook
- 15 Externe links
Een Smurf is klein, drie appels hoog, blauw van kleur, draagt een witte broek met uitfloepend staartje en een slappe witte puntmuts. Ook kenmerkend is het taalgebruik van de Smurfen: in hun zogenaamde Smurfentaal vervangen ze de meeste zelfstandige naamwoorden en werkwoorden door de woorden smurf en smurfen. Ze wonen officieel met 101 in hun dorp, bestaande uit grote paddenstoelvormige huizen. Het exacte aantal smurfen ligt echter hoger dan de originele 101 aangezien er in latere verhalen extra smurfen zijn bijgekomen, onder andere de Smurfin, Sassette, Babysmurf en Wilde Smurf. Hun leider is de Grote Smurf, herkenbaar aan zijn rode muts en zijn baard. Hij is ook degene die, dankzij zijn wijsheid en toverkunst, de andere Smurfen redt als die weer eens in moeilijkheden komen.
Hun (letterlijk) grote vijand is de tovenaar Gargamel, die samen met zijn kat Azraël steeds maar weer - en altijd tevergeefs - probeert de Smurfen te vangen.
Hoewel de Smurfen in het begin tamelijk ongedifferentieerd waren, zijn er in de loop van de tijd, waar het verhaal dat nodig maakte, heel wat specifieke Smurfen ontstaan.
Smurfen zijn verzot op salsaparilla. Gargamel weet dat al in het eerste verhaal waarin hij meespeelt. Hij probeert met dit gegeven een Smurf te vangen om zo goud te maken. De plant bestaat in werkelijkheid ook. In de tekenfilmserie wordt vaak gesproken over smurfbeien als het lievelingsgerecht voor de smurfen.
bewerken De naam "Smurf"De originele verhalen waren in het Frans. Daarin werd de naam "Schtroumpf" geïntroduceerd, later in de Nederlandse versie vertaald naar "Smurf". Tijdens een etentje met collega-stripauteur en mede-Brusselaar André Franquin (bekend van onder andere Guust Flater en Robbedoes) kon Peyo zo snel niet op het woord voor zout komen en zei tegen Franquin: "Donnez-moi le schtroumpf." (Vertaald: "Geef de smurf even aan.") De rest van de avond werd besteed aan het verder uitbreiden van deze nieuwe taalvariant.
Pas enkele jaren later braken de Smurfen internationaal door, waarbij de naam in zo'n dertig verschillende talen werd geïntroduceerd. In de helft daarvan wordt het woord "smurf" gebruikt. Die vertaling werd bedacht door Peter Middeldorp, in 1958 hoofdredacteur van Robbedoes, misschien met hulp van redacteur Armand Van Raalte.[1]
bewerken GeschiedenisIn 1952 begint Peyo zijn medewerking aan het stripblad Robbedoes met een vervolgstrip rond de schildknaap Johan (De nederlaag van Basenau), later aangevuld met de ondeugende dwerg Pirrewiet. In het negende verhaal van de reeks van Johan en Pirrewiet, De fluit met zes smurfen (1958 in Robbedoes), treedt een volkje van kleine wezentjes op die Smurfen worden genoemd. Naar analogie met de zeven dwergen van Sneeuwwitje (Happy, Sneezy enz.) creëert Peyo voor elke Smurf een stereotiepe persoonlijkheid, waarnaar ze dan ook genoemd worden. Doordat per Smurf slechts één 'gimmick' wordt gebruikt en op deze wijze differentiatie ontstaat en herkenbaarheid optreedt, slaat de simpele karakterisering aan bij het jeugdige publiek. Kort daarna treden de smurfen op in een volgend album van Johan en Pirrewiet (Later Pierewiet), tot Peyo en Robbedoeshoofdredacteur Yvan Delporte merken dat er een enorm potentieel in de wereld van de Smurfen schuilt.
In 1960 verschijnt in Robbedoes het eerste zelfstandige verhaal van de Smurfen: De zwarte Smurfen (in de tekenfilmreeks 'De paarse smurfen' genaamd), gevolgd door talloze korte en langere episodes. De eerste zes verhalen zijn zogenaamde 'microverhalen': volledige avonturen van 48 zeer kleine pagina's (8 pagina's op één A4) die als bijlage bij Robbedoes zitten. Nadien, vanaf 1963, verschijnen de Smurfen zoals elke gewone stripreeks, op normaal formaat. De eerste zes verhalen zijn hiervoor hertekend. Ook in het weekblad Donald Duck verschijnen er vanaf 1966 verhalen van De Smurfen. Uiteindelijk groeien de Smurfen uit tot een imperium van ongeziene grootte voor zo'n onbetekenend Belgisch kaboutervolkje. Ook na Peyo's dood in 1992 worden stripverhalen van de Smurfen gemaakt onder toezicht van zijn nabestaanden.
bewerken FilmsAl in 1965 wordt een eerste lange Smurfenfilm gemaakt. De fluit met de zes smurfen, de eerste succesvolle, verschijnt in 1976. Het is een tekenfilm gebaseerd op het stripalbum De fluit met zes smurfen uit de reeks Johan en Pirrewiet. De tekenfilmreeks De Smurfen wordt van 1981 tot 1990 door Hanna-Barbera geproduceerd voor de televisie. In 2011 verscheen de film De Smurfen, een combinatie van live-action en digitale animatie. Al na een week na uitkomen werd beslist een tweede film te maken. Die staat gepland voor 2013.[2] Raja Gosnell is de regisseur van beide films.[3]
bewerken SmurfenalbumsSinds 1960 zijn er van de Smurfen zelfstandige strips verschenen:
Zie De Smurfen (stripreeks) voor het hoofdartikel over dit onderwerp. bewerken Tekenfilmserie Zie De Smurfen (televisieserie) voor het hoofdartikel over dit onderwerp. bewerken PersonagesOp Lijst van personages uit de Smurfenalbums staan alle Smurfen en enkele belangrijke personages die voorkomen in de Smurfenalbums vermeld.
Naast de smurfen die ook voorkomen in de albums, zijn er o.a. ook nog de volgende Smurfen/nevenpersonages uit de animatiefilmserie, die worden in een lijst weergegeven op: De Smurfen (televisieserie)#Rolverdeling.
bewerken MerchandisingDe smurfen zijn een inslaand succes vanaf hun eerste optreden, en al in 1960 verschijnen de eerste smurfenpoppen, sleutelhangers en kleurboeken bij uitgeverij Dupuis.
Vanaf 1965 maakt de Duitse firma Schleich kleine Smurfenpoppetjes in pvc, elk ongeveer 5 centimeter hoog. Ondertussen zijn er al meer dan 400 verschillende gemaakt, en een hele reeks accessoires, en zijn er wereldwijd al zo'n 300 miljoen poppetjes verkocht. Elk jaar komen er acht figuurtjes bij en worden acht oude uit de handel genomen. In de jaren zeventig maakt ook de firma Bully dergelijke poppetjes. Zoals alle Smurfenmerchandising zijn deze poppetjes een veel verzameld object.
In 1975 verschijnt De fluit met 6 smurfen, de tekenfilm naar het Johan en Pirrewietverhaal, en ook de soundtrack wordt een bescheiden succes in het Frans en het Nederlands.
In 1977 heeft Vader Abraham een monsterhit met 't Smurfenlied, een nummer 1-single in Nederland en Vlaanderen, en nadien ook een succesvol album. Het liedje was in Nederland de bestverkochte single van 1977. Er werden 400.000 exemplaren verkocht. Vertalingen worden uitgebracht in onder andere het Duits, Frans, Engels en Spaans, en in verschillende landen hebben ook deze succes.
Vanaf de vroege jaren tachtig, als de smurfen overal op tv komen, verschijnen in zowat elk land geregeld nieuwe smurfenplaten. Deze hebben ofwel speciaal gecomponeerde nummertjes, ofwel bewerkingen van grote hits van het moment. In het Nederlands hebben we zo Vader Abraham en nadien Irene Moors, in het Frans Dorothée - die samen met de smurfen een aantal bekende nummers in een nieuw jasje stak zoals Dromen zijn bedrog, gezongen door de Droomsmurf, en No Limit van 2 Unlimited - en in het Italiaans Christina D'Avena. Maar vooral in Duitsland verschijnen er tientallen cd's met smurfenmuziek. Ook verschijnen in een aantal landen smurfenluisterplaten met bijbehorende geïllustreerde boekjes.
Naast poppetjes en platen zijn er ook tientallen Smurfenpuzzels en ander speelgoed, glazen en tassen (die vroeger werden verkregen via producten zoals Benedictin), blikken dozen, beddengoed, kleren en schoolgerief.
In 1984 startte supermarktketen Vivo een actie met smurfen. Er werden naast Azraël en Gargamel 15 smurfen, gemaakt van massief flexibel pvc en 5 centimeter hoog, in omloop gebracht. Naast de smurfen werden er kartonnen bouwplaten, waarmee huisjes het kasteel van Gargamel konden worden gebouwd en een vloerplaat gratis weggegeven bij actieproducten.
In februari 2008 start de supermarktketen Albert Heijn een soortgelijke reclame-actie met Smurfen. Voor elke vijftien euro aan bestede boodschappen krijgt men een Smurfje dat kleiner is dan de poppetjes van Schleich, zo'n 2 centimeter hoog en niet van het flexibele pvc maar een iets hardere kunststof[4].
De te verzamelen poppetjes zijn de Luilaksmurf, de Babysmurf, de Voetbalsmurf, de Klussmurf, de poes Azraël, de Lolsmurf, de Moppersmurf, Grote Smurf, de Boodschappensmurf (speciaal bedacht voor de supermarktketen), de Smurfin, Gargamel de tovenaar, de Potige Smurf, de Muzieksmurf, de Baksmurf en de Brilsmurf. Ook zijn er tegen bijbetaling (€3,99) een grotere pluchen Smurf en Smurfin verkrijgbaar. Halverwege maart waren de 29 miljoen smurfen op. Om klanten in de gelegenheid te stellen hun dubbele smurfen te ruilen tegen ontbrekende exemplaren organiseerde de supermarktketen ruilbeurzen. Ook ontstond halverwege maart een ruilwebsite genaamd smurfenmarktplaats[5].
Tussen eind juni en begin september 2008 organiseert ook supermarktketen Delhaize een stickerspaaractie. Per aankoopschijf van € 20 krijgt men een pakje stickers (5 per pakje) die in een stickerboek geplakt kunnen worden, waardoor een geïllustreerd Smurfenverhaal (een adaptatie van De Reportersmurf) ontstaat. Het bedrijf dat voor de stickeractie zorgt is Panini[6].
Daarenboven kwam er in augustus 2011 wereldwijd een live-action-Smurfenfilm in de bioscopen: De Smurfen. Daarrond werd er een hele merchandising opgezet. Delhaize pakte bijvoorbeeld wederom uit met een Smurfenactie: tussen juni en augustus kan er gespaard worden voor plastic Smurfen en Smurfenmarionetten.
bewerken MuziekHet Smurfenlied van Vader Abraham (Pierre Kartner) werd bekend in de jaren 70 van de 20e eeuw. Kartner maakte tevens een aantal platen met de smurfen, die hij ook in Duitsland aan de man bracht. In 2005 bracht Vader Abraham zijn Smurfenlied opnieuw uit in België, samen met de groep Dynamite. Het nummer werd een succes en kwam tot de dertiende plaats in de Belgische hitparade[7].
In de jaren 90 werden de Smurfenstemmen gebruikt voor een eigen dancegenre: Smurfenhouse.
bewerken Discografie bewerken Albums Album(s) met eventuele hitnoteringen in de Nederlandse Album Top 20/50/75/100 Datum van verschijnen Datum van binnenkomst Hoogste positie Aantal weken Opmerkingen In Smurfenland 1977 03-12-1977 1(4wk) 19 met Vader Abraham Together forever 1990 13-10-1990 55 10 met Vader Abraham Ga je mee naar Smurfenland 1995 07-01-1995 1(3wk) 43 met Irene Moors Smurf the house 1995 22-04-1995 2 41 met Irene Moors Smurfen houseparty 1995 18-11-1995 1(1wk) 19 Party house hits 1996 20-07-1996 9 15 Surprise 1996 21-12-1996 71 3 Feest! 1998 24-10-1998 15 14 3,2,1 Smurfenhits! 2001 21-04-2001 8 9 Top of the Smurfs 2001 08-12-2001 55 2 Wij zijn de Smurfen! 2008 22-03-2008 3 20 Wij gaan naar Smurfenland! 2008 15-11-2008 24 6 Wij willen Smurfen 17-08-2011 27-08-2011 4 18 Album(s) met hitnoteringen in de Vlaamse Ultratop 50/100 Datum van verschijnen Datum van binnenkomst Hoogste positie Aantal weken Opmerkingen Smurfen houseparty 1995 12-08-1995 1(1wk) 20 3,2,1 Smurfenhits! 1996 09-11-1996 5 5 Smurfen holiday 1997 26-04-1997 2 19 Smurfenparade 1997 22-11-1997 22 10 Smurfen fiësta 1998 06-06-1998 2 18 De wilde Smurf 1998 14-11-1998 12 11 De Smurfenbus 1999 24-04-1999 20 11 Hits! 2000 23-12-2000 42 22 Smurfenhits 12-08-2011 20-08-2011 2 36 Goud Smurfenparty 2011 03-12-2011 13 19* Goud bewerken Singles Single(s) met eventuele hitnoteringen in de Nederlandse Top 40 Datum van verschijnen Datum van binnenkomst Hoogste positie Aantal weken Opmerkingen 't Smurfenlied 1977 15-10-1977 1(7wk) 17 met Vader Abraham / Nr. 1 in de Single Top 100 Smurfenbier 1977 21-01-1978 5 6 met Vader Abraham / Nr. 4 in de Single Top 100 / Alarmschijf Doe mij maar na 1990 17-11-1990 37 3 met Vader Abraham / Nr. 32 in de Single Top 100 No Limit 1994 14-01-1995 1(6wk) 13 met Irene Moors / Nr. 1 in de Single Top 100 / Alarmschijf Waarom doe jij nooit gewoon 1995 11-03-1995 36 3 met Irene Moors / Nr. 19 in de Single Top 100 'k Heb nieuwe schoenen 1995 13-05-1995 35 2 Nr. 36 in de Single Top 100 Knutsel komt zo 1995 18-11-1995 27 4 Nr. 19 in de Single Top 100 Het Smurfenlied 2005 - met Vader Abraham & Dynamite / Nr. 61 in de Single Top 100 Wij zijn de Smurfen! 2008 - Nr. 74 in de Single Top 100 Single(s) met hitnoteringen in in de Vlaamse Ultratop 50 Datum van verschijnen Datum van binnenkomst Hoogste positie Aantal weken Opmerkingen 't Smurfenlied 1977 - met Vader Abraham / Nr. 1 in de Radio 2 Top 30 Smurfenbier 1977 - met Vader Abraham / Nr. 7 in de Radio 2 Top 30 No Limit 1995 01-04-1995 24 3 met Irene Moors / Nr. 10 in de Radio 2 Top 30 'k Heb nieuwe schoenen 1995 13-05-1995 33 3 Smurfin 1995 19-08-1995 48 1 Het Smurfenlied 2005 23-07-2005 13 10 met Vader Abraham & Dynamite bewerken VideospelSmurf: Rescue in Gargamel's Castle was een videospel voor de ColecoVision uit 1982. In dit spel moest de speler binnendringen in het kasteel van Gargamel en daar de Smurfin redden.
bewerken UNICEFSinds 2005 vinden vaak acties van UNICEF België waarin de Smurfen een rol spelen plaats. Zo werd in België een televisiespot uitgezonden waarin het Smurfendorp werd gebombardeerd en Babysmurf huilend naast enkele slachtoffers zat.[8] De spot moest de aandacht vestigen op kinderen in oorlogssituaties om zo fondsen aan te trekken voor projecten rond ex-kindsoldaten. De spot mocht slechts na 21 uur uitgezonden worden zodat kinderen weinig kans hadden om dit te zien.[9]
In 2008 bracht UNICEF een witte Smurf uit om te verven. Dit werd gedaan om geld in te zamelen voor Unicef.[10]
bewerken ParodieënDe Smurfen worden vaak geparodieerd. Zo zijn er in Nederland bijvoorbeeld van 1979 tot 1985 seksueel getinte stripboeken van de Smurfen uitgebracht (Sex in Smurfenland), inmiddels in vier delen verschenen.
In Robbedoes en Kwabbernoot werden ze bijvoorbeeld ook geparodieerd door het duo Tome en Janry.
In de televisieserie Yin Yang Yo! werden de Smurfen ook geparodieerd. Ze heten daar Smorks en wonen ook in paddenstoelen. In deze tekenfilm zijn Smorks niet goed. Ze werden gestopt door Yin en Yang, de hoofdpersonen in de serie.
In de stripserie DirkJan komen ook regelmatig Smurfen voor als bron van grappen. Deze kunnen slaan op hun uiterlijk (zoals een zonnebank die blauw maakt of een smurf met zijn broek achterstevoren aan) of hun Smurfentaal. De Smurfen in DirkJan zien er wel iets anders uit dan het origineel: ze zijn veel groter (ongeveer half zo groot als een mens) met opvallend bolle buiken.
bewerken De smurfen in andere talen Een groep mensen in de Amerikaanse stad San Francisco zet in 2006 een wereldrecord voor het "grootste aantal mensen verkleed als smurf"De strips zijn in vele talen vertaald:
- Die Smurfies (Afrikaans)
- السنافر (As-Sanāfir) (Arabisch)
- Pottokiak (Baskisch)
- Os Smurfs (Braziliaans Portugees)
- Смърфовете (Smârfovete) (Bulgaars)
- Els Barrufets (Catalaans)
- Smølferne (Deens)
- Die Schlümpfe (Duits)
- The Smurfs (Engels)
- Smurfid (Estisch)
- Smurffit (Fins)
- Les Schtroumpfs (Frans)
- Os Pitufos (Galicisch)
- Τα Στρουμφάκια (Ta Stroumfákia) (Grieks)
- הדרדסים (HaDardasim) (Hebreeuws)
- Hupikék Törpikék (Hongaars)
- Strumparnir (IJslands)
- Smurf (Indonesisch)
- I Puffi (Italiaans)
- スマーフ (Sumaafu) (Japans)
- 스머프 (Seumeopeu) (Koreaans)
- Štrumpfovi (Kroatisch)
- Smurfai (Litouws)
- 藍色小精靈 (traditioneel) / 蓝精灵 (vereenvoudigd) (Lánjīnglíng) (Mandarijn Chinees)
- De Smurfen (Nederlands)
- Smurfene (Noors)
- Smerfy (Pools)
- Os Estrumpfes (Portugees)
- Ştrumfii (Roemeens)
- Смурфы (Smurfy) (Russisch)
- Штрумпфови (Štrumpfovi) (Servisch)
- Smrkci (Sloveens)
- Šmolkovia (Slowaaks)
- Los Pitufos (Spaans)
- Šmoulové (Tsjechisch)
- Şirinler (Turks)
- اسمرف (Ismarf) (Urdu)
- Xì Trum (Vietnamees)
- Y Smyrffs (Welsh)
- Smurfarna / Smurferna (Zweeds)
Dit artikel is afkomstig uit Wikipedia (credits) en is zonder enige vorm van garantie beschikbaar onder de GNU Free Documentation License. (copy).
Afbeelding licentie informatie is toegankelijk door op de afbeelding te klikken.
