Warning: curl_setopt()
function.curl-setopt: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when safe_mode is enabled or an open_basedir is set in /home/inhuw/domains/internethuwelijk.nl/public_html/include/wiki.php on line 140
Nikkel - Wikipedia
a:lang(ar),a:lang(ckb),a:lang(fa),a:lang(kk-arab),a:lang(mzn),a:lang(ps),a:lang(ur){text-decoration:none}
/* cache key: nlwiki:resourceloader:filter:minify-css:7:d5a1bf6cbd05fc6cc2705e47f52062dc */
if(window.mw){
mw.config.set({"wgCanonicalNamespace":"","wgCanonicalSpecialPageName":false,"wgNamespaceNumber":0,"wgPageName":"Nikkel","wgTitle":"Nikkel","wgCurRevisionId":29748047,"wgArticleId":4367,"wgIsArticle":true,"wgAction":"view","wgUserName":null,"wgUserGroups":["*"],"wgCategories":["Nikkel","Elementenlijst"],"wgBreakFrames":false,"wgPageContentLanguage":"nl","wgSeparatorTransformTable":[", .",". ,"],"wgDigitTransformTable":["",""],"wgRelevantPageName":"Nikkel","wgRestrictionEdit":[],"wgRestrictionMove":[],"wgSearchNamespaces":[0],"wgVectorEnabledModules":{"collapsiblenav":true,"collapsibletabs":true,"editwarning":true,"expandablesearch":false,"footercleanup":false,"sectioneditlinks":false,"simplesearch":true,"experiments":true},"wgWikiEditorEnabledModules":{"toolbar":true,"dialogs":true,"hidesig":true,"templateEditor":false,"templates":false,"preview":false,"previewDialog":false,"publish":false,"toc":false},"mbEmailEnabled":true,"mbUserEmail":false,"mbIsEmailConfirmationPending":false,"wgCategoryTreePageCategoryOptions":"{\"mode\":0,\"hideprefix\":20,\"showcount\":true,\"namespaces\":false}","Geo":{"city":"","country":""},"wgNoticeProject":"wikipedia"});
}if(window.mw){
mw.loader.implement("user.options",function(){mw.user.options.set({"ccmeonemails":0,"cols":80,"date":"default","diffonly":0,"disablemail":0,"disablesuggest":0,"editfont":"default","editondblclick":0,"editsection":1,"editsectiononrightclick":0,"enotifminoredits":0,"enotifrevealaddr":0,"enotifusertalkpages":1,"enotifwatchlistpages":0,"extendwatchlist":0,"externaldiff":0,"externaleditor":0,"fancysig":0,"forceeditsummary":0,"gender":"unknown","hideminor":0,"hidepatrolled":0,"imagesize":2,"justify":0,"math":0,"minordefault":0,"newpageshidepatrolled":0,"nocache":0,"noconvertlink":0,"norollbackdiff":0,"numberheadings":0,"previewonfirst":0,"previewontop":1,"quickbar":5,"rcdays":7,"rclimit":50,"rememberpassword":0,"rows":25,"searchlimit":20,"showhiddencats":false,"showjumplinks":1,"shownumberswatching":1,"showtoc":1,"showtoolbar":1,"skin":"vector","stubthreshold":0,"thumbsize":4,"underline":2,"uselivepreview":0,"usenewrc":0,"watchcreations":1,"watchdefault":0,"watchdeletion":0,"watchlistdays":3
,"watchlisthideanons":0,"watchlisthidebots":0,"watchlisthideliu":0,"watchlisthideminor":0,"watchlisthideown":0,"watchlisthidepatrolled":0,"watchmoves":0,"wllimit":250,"vector-simplesearch":1,"useeditwarning":1,"vector-collapsiblenav":1,"usebetatoolbar":1,"usebetatoolbar-cgd":1,"variant":"nl","language":"nl","searchNs0":true,"searchNs1":false,"searchNs2":false,"searchNs3":false,"searchNs4":false,"searchNs5":false,"searchNs6":false,"searchNs7":false,"searchNs8":false,"searchNs9":false,"searchNs10":false,"searchNs11":false,"searchNs12":false,"searchNs13":false,"searchNs14":false,"searchNs15":false,"searchNs100":false,"searchNs101":false,"gadget-Direct-link-to-Commons":1,"gadget-mijnKladblok":1});;},{},{});mw.loader.implement("user.tokens",function(){mw.user.tokens.set({"editToken":"+\\","watchToken":false});;},{},{});
/* cache key: nlwiki:resourceloader:filter:minify-js:7:1cbf4a6724c923f31c96cabcf788dd38 */
}
if(window.mw){
mw.loader.load(["mediawiki.page.startup","mediawiki.legacy.wikibits","mediawiki.legacy.ajax"]);
}
/* */
Nikkel
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar:
navigatie,
zoeken
Nikkel / Niccolum
Periodiek systeem
H
He
Li
Be
B
C
N
O
F
Ne
Na
Mg
Al
Si
P
S
Cl
Ar
K
Ca
Sc
Ti
V
Cr
Mn
Fe
Co
Ni
Cu
Zn
Ga
Ge
As
Se
Br
Kr
Rb
Sr
Y
Zr
Nb
Mo
Tc
Ru
Rh
Pd
Ag
Cd
In
Sn
Sb
Te
I
Xe
Cs
Ba
*
Hf
Ta
W
Re
Os
Ir
Pt
Au
Hg
Tl
Pb
Bi
Po
At
Rn
Fr
Ra
**
Rf
Db
Sg
Bh
Hs
Mt
Ds
Rg
Cn
Uut
Uuq
Uup
Uuh
Uus
Uuo
↓
*
La
Ce
Pr
Nd
Pm
Sm
Eu
Gd
Tb
Dy
Ho
Er
Tm
Yb
Lu
**
Ac
Th
Pa
U
Np
Pu
Am
Cm
Bk
Cf
Es
Fm
Md
No
Lr
Nikkel
Algemeen
Naam
Nikkel / Niccolum
Symbool
Ni
Atoomnummer
28
Groep
Platinagroep
Periode
Periode 4
Blok
D blok
Reeks
Overgangsmetalen
Kleur
Zilverkleurig
Chemische eigenschappen
Atoommassa (
u)
58,693
Elektronenconfiguratie
Ar3d8 4s2
Oxidatietoestanden
+2, +3
Elektronegativiteit (
Pauling)
1,91
Atoomstraal (
pm)
124
1e
ionisatiepotentiaal (
kJ·
mol−1)
737,13
2e
ionisatiepotentiaal (
kJ·
mol−1)
1753,04
3e
ionisatiepotentiaal (
kJ·
mol−1)
3395,34
Fysische eigenschappen
Dichtheid (
kg·
m−3)
8902
Hardheid (Mohs)
4,0
Smeltpunt (
K)
1728
Kookpunt (K)
3193
Aggregatietoestand
Vast
Smeltwarmte (kJ·mol−1)
17,47
Verdampingswarmte (kJ·mol−1)
370,40
Kristalstructuur
k.v.g. (bij kamertemp.)
Molair volume (m3·mol−1)
6,59
Geluidssnelheid (m·
s−1)
4970
Specifieke warmte (J·kg−1·K−1)
440
Elektrische weerstand (μ
Ω·
cm)
6,84
Warmtegeleiding (
W·m−1·K−1)
90,7
SI-eenheden en
standaardtemperatuur en -druk worden gebruikt,
tenzij anders aangegeven
Portaal
Scheikunde
Nikkel is een scheikundig element met symbool Ni en atoomnummer 28. Het is een zilverwit/grijs overgangsmetaal.
Inhoud
bewerken Ontdekking
In het gebied dat tegenwoordig bekend is als Syrië zijn bronzen voorwerpen gevonden die nikkel bevatten. De oudste sporen van het gebruik van nikkel leiden terug tot 3500 v.Chr. Uit oude Chinese geschriften blijkt dat nikkelhoudende mineralen zoals nikkoliet werden gebruikt om glas een groene kleur te geven.
Vaak werd nikkel aangezien voor koper, een element waarmee nikkel veel overeenkomsten heeft. In 1751 probeerde Axel Frederik Cronstedt het "koper" te isoleren uit nikkoliet. Tot zijn verbazing bleef er een zilverwit poeder over dat hij nikkel noemde.
Vanaf 1860 werd nikkel gebruikt voor muntgeld in een legering met koper. De naam nikkel is afkomstig van het Duitse Kupfernickel (Duivelskoper). Nikkelerts werd namelijk verward met kopererts. Omdat men in plaats van het gewenste koper het ongewenste nikkel verkreeg, beweerde men dat de duivel stiekem het kopererts had omgewisseld om mijnwerkers te bedotten. Een soortgelijke etymologie kent het element kobalt.
bewerken Toepassingen
Het grootste deel van het wereldwijd geproduceerde nikkel wordt gebruikt bij de productie van roestvast staal en allerlei legeringen waaronder hastelloy, incoloy, inconel. Andere toepassingen zijn:
bewerken Opmerkelijke eigenschappen
Nikkel is ferromagnetisch. De aardkern bevat naast ijzer een aanzienlijke hoeveelheid nikkel.
bewerken Verschijning
De belangrijkste bronnen van nikkel zijn de mineralen limoniet, garniriet en pentlandiet. De laatste komt alleen voor in magma dat in vulkanen naar de oppervlakte komt.
Ongeveer 30% van alle wereldwijd gedolven nikkel komt uit bronnen in Ontario, Canada. Verder zijn er bronnen te vinden in Rusland (35%; rond Norilsk), Australië, Cuba en Indonesië.
bewerken Isotopen
Zie
Isotopen van nikkel voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
Stabielste isotopen
Iso
RA (%)
Halveringstijd
VV
VE (M
eV)
VP
58Ni
68,077
stabiel met 30 neutronen
59Ni
syn
7,6×104
j
ß+
1,072
59Co
60Ni
26,223
stabiel met 32 neutronen
61Ni
1,140
stabiel met 33 neutronen
62Ni
3,634
stabiel met 34 neutronen
63Ni
syn
100,1
j
β-
3,672
63Cu
64Ni
0,926
stabiel met 36 neutronen
In de natuur komen vijf stabiele nikkelisotopen voor, waarvan 58Ni het meest. Er zijn ongeveer 20 radioactieve isotopen bekend met halveringstijden uiteenlopend van enkele seconden tot duizenden jaren.
- 56Ni wordt in enorme hoeveelheden geproduceerd in type II supernova's. Via 56Co vervalt dat tot het stabiele 56Fe.
- 59Ni wordt vaak gebruikt bij ouderdomsbepalingen van meteorieten en bij onderzoek naar het zonnestelsel.
- 63Ni wordt onder andere toegepast in ECD (electron capture detector) bij de gaschromatografie.
bewerken Toxicologie en veiligheid
In poedervorm is nikkel(II)sulfide carcinogeen. Nikkeltetracarbonyl (Ni(CO)4) is een extreem giftig gas. Metallisch nikkel kan allergische reacties opwekken.
bewerken Externe links
Chemische elementen en isotopen
Periodiek systeem: Standaard · Alternatief · Elektronenconfiguratie
Isotopentabel: Op element (compleet) · Op element (in delen) · Op atoommassa
Lijst van elementen
WikiWoordenboek
