wiki over Openbaar Ministerie in België
bron : Wikipedia, de vrije Encyclopedie
Het Openbaar Ministerie of parket maakt deel uit van de rechterlijke macht. Traditioneel is het Openbaar Ministerie de hoogste hoeder van de openbare orde.
Inhoud- 1 Taakomschrijving
- 2 Statuut
- 3 Samenstelling
- 4 Procedure in strafzaken
- 5 Procedure in burgerlijke zaken
- 6 Referenties
- 7 Externe link
Het O.M., ook wel het parket genoemd, treedt in de rechtspraktijk op in naam van de Natie als vervolgende partij of als behoeder van de Wet in burgerlijke zaken. Enkele veelgebruikte termen voor Openbaar Ministerie zijn: parketmagistraat, substituut, (staande) magistratuur, procureur des Konings.
Taken zoals omschreven door de Wet Franchimont van 12 maart 1998[1]:
- In strafzaken heeft het de leiding van het onderzoek en beslist over het al dan niet instellen van de strafvordering.
- Het is verantwoordelijk voor de bewijsvoering en het zorgt voor de tenuitvoerlegging van het vonnis wanneer de rechter uitspraak heeft gedaan.
- Het Openbaar Ministerie is ook verantwoordelijk voor de buitengerechtelijke afhandeling (minnelijke schikking, bemiddeling).
De bevoegdheden van het Openbaar Ministerie worden beschreven in de artikels 137 tot en met 156 van het Gerechtelijk Wetboek.
Naast in strafzaken, treedt het Openbaar Ministerie ook op in burgerlijke en handelszaken en zaken voor de arbeidsgerechten wanneer de wet het voorschrijft of haar optreden wordt gevorderd.
bewerken StatuutLeden van het Openbaar Ministerie worden door de Koning benoemd én afgezet.
De korpsoversten van het parket (procureur des Konings, procureur-generaal) worden in hun functie aangewezen volgens een mandatensysteem: zij worden slechts voor beperkte duur aangewezen.
Er is hiërarchische verantwoordingsplicht voor de parketmagistraten, maar dit is beperkt tot de schriftelijke bevelen van de overste. Dit is vooral het geval tijdens het vooronderzoek, waar alles schriftelijk dient te gebeuren, maar tijdens de terechtzitting kan er vrij worden gevorderd.
Het Openbaar Ministerie is één en ondeelbaar. De magistraten treden op in naam van hun ambt, en niet in eigen naam.
bewerken SamenstellingHet O.M. is samengesteld uit
- de parketten-generaal (bij de hoven van beroep)
- parket-generaal bij het Hof van Cassatie
- de (lokale) parketten
- het federaal parket
- de auditoraten-generaal
De criminele feiten dienen bij het Openbaar Ministerie te worden aangemeld. Meestal gebeurt dit door een verbalisant, maar dit kan eveneens rechtstreeks door middel van een klacht door een burger gebeuren. Deze feiten worden dan ofwel zelf nader opgespoord en behandeld middels een vooronderzoek ofwel middels een gerechtelijk onderzoek door een onderzoeksrechter.
bewerken VerbalisantDe verbalisant is die overheid die bevoegd en belast is inbreuken op te sporen en vast te stellen. In de eerste plaats gaat het hier om de politiediensten. Daarnaast zijn er nog tal van verbalisanten, die meestal onder de vorm van inspectie- of controlediensten georganiseerd zijn, belast met het toezicht op welbepaalde wetgevingen.
bewerken OpsporingsonderzoekHet opsporingsonderzoek is het geheel van handelingen die ertoe strekken de misdrijven, daden en bewijzen op te sporen en de gegevens te verzamelen die bruikbaar zijn voor de uitoefening van de strafvordering. Het opsporingsonderzoek wordt geleid door een procureur/arbeidsauditeur. Nadien kan deze de verdachte rechtstreeks voor de strafrechter brengen.
Het Openbaar Ministerie kan verschillende beslissingen hierbij nemen. Dat betekent hetzij:
- de zaak seponeren,
- een minnelijke schikking voorstellen,
- een bemiddeling in strafzaken aanbieden of
- overgaan tot dagvaarden.
- (Sinds 2007 kan de Arbeidsauditeur ook een burgerlijke vordering instellen om het misdrijf te laten vaststellen.)
Seponeren houdt in dat het Openbaar Ministerie geen daadwerkelijke vervolging voor de strafrechter instelt. Dit kan meerdere redenen hebben: - de zaak is te weinig belangrijk; - de schuld is niet of onvoldoende bewezen; - de dader kan niet worden geïdentificeerd; - de zaak is verjaard; ... Kortom er zijn goede redenen voorhanden zodat de procureur/arbeidsauditeur het niet opportuun acht de zaak daadwerkelijk voor de strafrechter te brengen. Sinds de Wet Franchimont moet het seponeren gemotiveerd zijn. Het dossier kan binnen de verjaringstermijn bovendien nog opnieuw geopend worden nadat de verdachte een nieuw misdrijf heeft gepleegd. In sommige domeinen, zoals het sociaal recht, bestaan er administratieve geldboeten die kunnen opgelegd worden, wanneer een zaak geseponeerd wordt.
bewerken Minnelijke schikkingDe minnelijke schikking, of verval van strafvordering door betaling van een geldsom, is een voorstel om een geldsom te betalen bij kleinere misdrijven (namelijk, misdrijven gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste 5 jaar). In dat geval vervalt de strafvordering. Bovendien moet de schade volledig vergoed zijn (uitzondering: de dader die zijn aansprakelijkheid voor de schade in een geschrift erkent en het bewijs levert van de vergoeding van het niet-betwiste deel van de schade.) De strafvordering mag nog niet ingesteld zijn en het openbaar ministerie moet van oordeel zijn dat deze schikking volstaat.
Het systeem van de minnelijke schikking wordt geregeld door artikel 216bis van het Wetboek van Strafvordering.
bewerken Bemiddeling in strafzakenDe bemiddeling in strafzaken is een bemiddeling tussen dader en slachtoffer over het herstel van de aangerichte schade. Dit is enkel mogelijk indien het Openbaar Ministerie van oordeel is dat het feit een gevangenisstraf zou krijgen van minder dan 2 jaar.
bewerken DagvaardenDagvaarden betekent dat het Openbaar Ministerie de verdachte voor de rechtbank roept. Het O.M. heeft de zaak voldoende duidelijk bevonden en meent dat de verdachte als dader vervolgd en gestraft dient te worden. De dagvaarding gebeurt bij gerechtsdeurwaardersexploot met minstens de identiteit van de gedagvaarde, rechtsmacht die zal oordelen, waar en wanneer dit zal gebeuren en de kwalificatie van het misdrijf. Er zijn drie soorten:
- rechtstreekse dagvaarding
- snelrecht zonder vrijheidsberoving (ook nog: oproeping bij proces-verbaal)
- snelrecht met vrijheidsberoving (ook nog: oproeping met onmiddellijke verschijning)
Oordeelt de procureur/arbeidsauditeur dat het gaat om ernstige strafbare feiten of verwacht hij een minder eenvoudig onderzoek, dan vordert hij een onderzoeksrechter. Er wordt dan een gerechtelijk onderzoek gevoerd. Na afronding van dit onderzoek, deelt de onderzoeksrechter het dossier aan de procureur/arbeidsauditeur mede voor eindvordering/slotvordering (cf. dagvaarding). De raadkamer beslist daarna of de verdachte verwezen wordt naar de correctionele rechtbank. De verdachte kan dan voor de strafrechter gedagvaard worden. Bij misdaden gebeurt de verwijzing naar het hof van assisen door de kamer van inbeschuldigingstelling.
bewerken Procedure in burgerlijke zaken bewerken Sociale zekerheid en sociale bijstandIn deze zaken, die onder de bevoegdheid van de arbeidsgerechten vallen, zal het Openbaar Ministerie steeds alle bestuurlijke inlichtingen inwinnen om de rechter toe te laten met kennis van zaken over het voorliggend geschil te oordelen. Basisgedachte is dat de verzekerde/begunstigde geconfronteerd wordt met machtige instellingen. Door de tussenkomst van het Openbaar Ministerie, hier het arbeidsauditoraat zal het procesonevenwicht in de bewijsgaring hersteld worden. Tijdens de beslechting van het geschil zal het Openbaar Ministerie dan als amicus curiae de rechtbank advies geven over de volgens haar juiste toepassing van de wet. Hierbij verdedigt ze geen enkel concreet belang, ook niet het algemeen belang, maar enkel de juiste toepassing van de wet.
bewerken ArbeidsrechtIn de geschillen tussen werkgever en werknemer is de tussenkomst van het Openbaar Ministerie niet verplicht. Het kan toch op eigen initiatief of op verzoek van de rechter in deze zaken tussenkomen. Bedoeling is dan het advies te kennen over die rechtspunten die de sociale orde betreffen en die het eigenlijk geschil dus deels overtreffen.
bewerken ReferentiesDit artikel is afkomstig uit Wikipedia (credits) en is zonder enige vorm van garantie beschikbaar onder de GNU Free Documentation License. (copy).
Afbeelding licentie informatie is toegankelijk door op de afbeelding te klikken.













