wiki over Platina

Warning: curl_setopt() function.curl-setopt: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when safe_mode is enabled or an open_basedir is set in /home/inhuw/domains/internethuwelijk.nl/public_html/include/wiki.php on line 140 Platina - Wikipedia a:lang(ar),a:lang(ckb),a:lang(fa),a:lang(kk-arab),a:lang(mzn),a:lang(ps),a:lang(ur){text-decoration:none} /* cache key: nlwiki:resourceloader:filter:minify-css:7:d5a1bf6cbd05fc6cc2705e47f52062dc */ if(window.mw){ mw.config.set({"wgCanonicalNamespace":"","wgCanonicalSpecialPageName":false,"wgNamespaceNumber":0,"wgPageName":"Platina","wgTitle":"Platina","wgCurRevisionId":30714028,"wgArticleId":4422,"wgIsArticle":true,"wgAction":"view","wgUserName":null,"wgUserGroups":["*"],"wgCategories":["Platina","Elementenlijst","Katalysator"],"wgBreakFrames":false,"wgPageContentLanguage":"nl","wgSeparatorTransformTable":[", .",". ,"],"wgDigitTransformTable":["",""],"wgRelevantPageName":"Platina","wgRestrictionEdit":[],"wgRestrictionMove":[],"wgSearchNamespaces":[0],"wgVectorEnabledModules":{"collapsiblenav":true,"collapsibletabs":true,"editwarning":true,"expandablesearch":false,"footercleanup":false,"sectioneditlinks":false,"simplesearch":true,"experiments":true},"wgWikiEditorEnabledModules":{"toolbar":true,"dialogs":true,"hidesig":true,"templateEditor":false,"templates":false,"preview":false,"previewDialog":false,"publish":false,"toc":false},"mbEmailEnabled":true,"mbUserEmail":false,"mbIsEmailConfirmationPending":false,"wgCategoryTreePageCategoryOptions":"{\"mode\":0,\"hideprefix\":20,\"showcount\":true,\"namespaces\":false}","Geo":{"city":"","country":""},"wgNoticeProject":"wikipedia"}); }if(window.mw){ mw.loader.implement("user.options",function(){mw.user.options.set({"ccmeonemails":0,"cols":80,"date":"default","diffonly":0,"disablemail":0,"disablesuggest":0,"editfont":"default","editondblclick":0,"editsection":1,"editsectiononrightclick":0,"enotifminoredits":0,"enotifrevealaddr":0,"enotifusertalkpages":1,"enotifwatchlistpages":0,"extendwatchlist":0,"externaldiff":0,"externaleditor":0,"fancysig":0,"forceeditsummary":0,"gender":"unknown","hideminor":0,"hidepatrolled":0,"imagesize":2,"justify":0,"math":0,"minordefault":0,"newpageshidepatrolled":0,"nocache":0,"noconvertlink":0,"norollbackdiff":0,"numberheadings":0,"previewonfirst":0,"previewontop":1,"quickbar":5,"rcdays":7,"rclimit":50,"rememberpassword":0,"rows":25,"searchlimit":20,"showhiddencats":false,"showjumplinks":1,"shownumberswatching":1,"showtoc":1,"showtoolbar":1,"skin":"vector","stubthreshold":0,"thumbsize":4,"underline":2,"uselivepreview":0,"usenewrc":0,"watchcreations":1,"watchdefault":0,"watchdeletion":0,"watchlistdays":3 ,"watchlisthideanons":0,"watchlisthidebots":0,"watchlisthideliu":0,"watchlisthideminor":0,"watchlisthideown":0,"watchlisthidepatrolled":0,"watchmoves":0,"wllimit":250,"vector-simplesearch":1,"useeditwarning":1,"vector-collapsiblenav":1,"usebetatoolbar":1,"usebetatoolbar-cgd":1,"variant":"nl","language":"nl","searchNs0":true,"searchNs1":false,"searchNs2":false,"searchNs3":false,"searchNs4":false,"searchNs5":false,"searchNs6":false,"searchNs7":false,"searchNs8":false,"searchNs9":false,"searchNs10":false,"searchNs11":false,"searchNs12":false,"searchNs13":false,"searchNs14":false,"searchNs15":false,"searchNs100":false,"searchNs101":false,"gadget-Direct-link-to-Commons":1,"gadget-mijnKladblok":1});;},{},{});mw.loader.implement("user.tokens",function(){mw.user.tokens.set({"editToken":"+\\","watchToken":false});;},{},{}); /* cache key: nlwiki:resourceloader:filter:minify-js:7:1cbf4a6724c923f31c96cabcf788dd38 */ } if(window.mw){ mw.loader.load(["mediawiki.page.startup","mediawiki.legacy.wikibits","mediawiki.legacy.ajax"]); } /* */ Platina Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie Ga naar: navigatie, zoeken Zie Platina (doorverwijspagina) voor andere betekenissen van Platina. Platina / Platinum Periodiek systeem H He Li Be B C N O F Ne Na Mg Al Si P S Cl Ar K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn Fr Ra ** Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Uut Uuq Uup Uuh Uus Uuo ↓ * La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu ** Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr Platina Algemeen Naam Platina / Platinum Symbool Pt Atoomnummer 78 Groep Platinagroep Periode Periode 6 Blok D blok Reeks Overgangsmetalen Kleur Grijswit Chemische eigenschappen Atoommassa (u) 195,08 Elektronenconfiguratie Xe4f14 5d9 6s1 Oxidatietoestanden -2, -1, +2, +3, +4, +5, +6 Elektronegativiteit (Pauling) 2,28 Atoomstraal (pm) 139 1e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1) 870 2e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1) 1791 Fysische eigenschappen Dichtheid (kg·m−3) 21450 Hardheid (Mohs) 3,5 Smeltpunt (K) 2045 Kookpunt (K) 4443 Aggregatietoestand Vast Smeltwarmte (kJ·mol−1) 19,6 Verdampingswarmte (kJ·mol−1) 510,0 Van der Waalse straal (pm) 175 Kristalstructuur k.v.g. (bij kamertemperatuur) Molair volume (m3·mol−1) 9,09 · 10-6 Geluidssnelheid (m·s−1) 2680 Specifieke warmte (J·kg−1·K−1) 130 Elektrische weerstand (μΩ·cm) 10,6 Warmtegeleiding (W·m−1·K−1) 71,6 SI-eenheden en standaardtemperatuur en -druk worden gebruikt, tenzij anders aangegeven Portaal    Scheikunde

Platina is een scheikundig element met symbool Pt en atoomnummer 78. Het is een grijswit overgangsmetaal.

Inhoud

• 1 Ontdekking
• 2 Toepassingen
• 3 Opmerkelijke eigenschappen
• 4 Verschijning
• 5 Isotopen
• 6 Toxicologie en veiligheid
• 7 Handel en belegging
• 8 Zie ook
• 9 Externe link

bewerken Ontdekking

Door de oorspronkelijke bewoners van Amerika werd platina al lange tijd gebruikt, voordat er omstreeks 1500 voor het eerst melding van wordt gemaakt in geschriften van de Italiaan Julius Caesar Scaliger. Deze humanist beschreef platina als een wonderlijk metaal dat werd aangetroffen in (het huidige) Panama en Mexico en onmogelijk kon worden gesmolten.

De Spanjaarden gaven het metaal de naam platino. Dat betekent zilvertje en de klemtoon ligt in het Spaans op de tweede lettergreep. Ze troffen het in Colombia aan tussen het gedolven zilver en beschouwden het als een ongewenste verontreiniging.

Rondom 1740 werd platina als chemisch element ontdekt door de Spaanse astronoom Antonio de Ulloa tijdens een geografische missie naar Peru onder leiding van koning Filips V. Toen zij het platinahoudende erts mee terugnamen naar Spanje werd hun schip onderweg door de Britten onderschept. Hierdoor duurde het tot 1748 totdat er een publicatie over dit onbekende element verscheen. Los daarvan lukte het de Britse wetenschapper Charles Wood in 1741 om platina te isoleren.

Tegenwoordig is platina niet meer kostbaarder dan goud.

bewerken Toepassingen

Platina vindt veel toepassing in juwelen en apparatuur die hoge temperaturen en corrosieve omstandigheden moet kunnen doorstaan, zoals chemische smeltkroezen en glasovenbekledingen. Fijn verpoederd platina kan dienst doen als katalysator. Andere toepassingen van platina zijn:

• Van 1889 tot 1960 bestond de standaardmeter in Parijs uit een legering van platina en iridium. Later kreeg de meter een andere definitie (zie krypton).
• Als definitie van de standaard-waterstofelektrode.
• Bij de productie van kunstmest, explosieven en salpeterzuur wordt platinagaas (geweven of gebreid) als katalysator gebruikt voor de oxidatie van ammoniak.
• In de petrochemische industrie wordt platina gebruikt bij o.a. de raffinage van ruwe olie en de productie van brandstoffen met hoge octaangetallen.
• De uitzettingscoëfficiënt van platina is vrijwel gelijk aan die van sommige glassoorten, waardoor het wordt toegepast bij het sealen van glaselektroden.
• Platinadraad wordt in de industrie veelvuldig gebruikt als temperatuursensor in Pt100- en Pt1000-elementen vanwege de nauwkeurigheid en het grote temperatuurbereik.
• Platinadraad wordt ook gebruikt als thermokoppel met draad van een legering van platina en rhodium, geschikt tot temperaturen van 1800 graden Celsius
• In legeringen met kobalt krijgt platina goede magnetische eigenschappen.
• Met iridium kunnen legeringen worden vervaardigd die bruikbaar zijn in pacemaker-elektroden en andere chirurgische implantaten.

De verbinding PtCl2(NH3)2 kan een effectief medicijn zijn tegen sommige vormen van kanker, zoals leukemie en prostaatkanker.

bewerken Opmerkelijke eigenschappen Alchemistisch symbool voor Platina

Platina is een buigzaam en kneedbaar metaal dat over een mooie grijs-witte glans beschikt en is goed bestand tegen corrosie door cyaniden, halogenen, zoutzuur en oxideert niet aan de lucht. Omdat het metaal onschadelijk is voor mensen en niet snel dof wordt, is het zeer geschikt om juwelen van te vervaardigen. Verder zijn de goede bestendigheid tegen hoge temperaturen en de stabiele chemische eigenschappen opmerkelijk, waardoor platina op industriële basis veelvuldig wordt toegepast.

Het enige zuur waarin platina oplost is koningswater. De meest voorkomende oxidatietoestanden van platina zijn +2, +3 en +4.

bewerken Verschijning Gedegen platina, Rusland

Platina wordt zowel ongebonden, als in het mineraal sperryliet in de aardkorst aangetroffen. Vaak wordt het gevonden in combinatie met andere metalen uit de platinagroep. De voornaamste vindplaatsen naast Zuid-Afrika zijn de Oeral en het Poetoranagebergte, Colombia, Ontario en het westen van de Verenigde Staten. Commercieel verkregen platina is vaak een bijproduct van de nikkelwinning, zoals bij Norilsk in het noorden van kraj Krasnojarsk in Rusland.

Vindplaatsen en hoeveelheden [1] Land Hoeveelheid (per jaar) (ton)  % van totaal Zuid-Afrika 148,3 75,8 Rusland 29,6 15,1 Canada 7,4 3,8 Zimbabwe 4,4 2,2 Verenigde Staten 4,1 2,1 Totaal 5 landen 193,8 99,0 Totaal wereld 195,7 100,0 bewerken Isotopen Zie Isotopen van platina voor het hoofdartikel over dit onderwerp. Stabielste isotopen Iso RA (%) Halveringstijd VV VE (MeV) VP 190Pt 0,01 6,5·1011 j α 3,249 186Os 191Pt syn 2,96 d EV 1,019 191Ir 192Pt 0,79 stabiel met 114 neutronen 193Pt syn 50 j EV 0,057 193Ir 194Pt 32,9 stabiel met 116 neutronen 195Pt 33,8 stabiel met 117 neutronen 196Pt 25,3 stabiel met 118 neutronen 197Pt syn 19,8915 h β- 0,719 197Au 198Pt 7,2 stabiel met 120 neutronen

In de natuur komen vijf stabiele isotopen en één radioactieve met een zeer lange halveringstijd voor. Daarnaast zijn er nog een aantal andere instabiele isotopen bekend, waarvan 193Pt een halveringstijd van 50 jaar heeft.

bewerken Toxicologie en veiligheid

Metallisch platina is onschadelijk. Platinaverbindingen zijn veelal zeer giftig, maar worden zelden aangetroffen. Complexe platinaverbindingen worden echter gebruikt bij de bestrijding van kanker door chemotherapie. Deze middelen hebben aanzienlijke bijwerkingen. Voor de volksgezondheid is platina geen probleem, omdat het in het milieu nagenoeg niet voorkomt. Het is ook zo kostbaar dat het vrijwel altijd loont platina-afval weer op te werken.

bewerken Handel en belegging

De prijs van platina wordt bepaald per troy ounce, dat is gelijk aan 31,1035 gram. Deze wordt uitgedrukt in een bepaald bedrag aan Amerikaanse dollars, te bepalen op de platinamarkt. Op 4 maart 2008 bereikte de platinaprijs het recordbedrag van 2273 dollar per ounce.[2]

bewerken Zie ook

• Platina (muziek) - veelverkochte muziekalbums en -singles krijgen een prijs, de "platina plaat"

bewerken Externe link

• Lenntech over: Platina
• (en) EnvironmentalChemistry.com over: Platina
• (en) WebElements.com over: Platina

Referenties

↑ L'état du monde 2005. Gegevens van 2003.

↑ Platinum 2008. Kitco. Geraadpleegd op 29 maart 2011.

Mediabestanden Zie de categorie Platinum van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. Chemische elementen en isotopen

Periodiek systeem: Standaard · Alternatief · Elektronenconfiguratie Isotopentabel: Op element (compleet) · Op element (in delen) · Op atoommassa Lijst van elementen