wiki over Plutonium

Warning: curl_setopt() function.curl-setopt: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when safe_mode is enabled or an open_basedir is set in /home/inhuw/domains/internethuwelijk.nl/public_html/include/wiki.php on line 140 Plutonium - Wikipedia a:lang(ar),a:lang(ckb),a:lang(fa),a:lang(kk-arab),a:lang(mzn),a:lang(ps),a:lang(ur){text-decoration:none} /* cache key: nlwiki:resourceloader:filter:minify-css:7:d5a1bf6cbd05fc6cc2705e47f52062dc */ if(window.mw){ mw.config.set({"wgCanonicalNamespace":"","wgCanonicalSpecialPageName":false,"wgNamespaceNumber":0,"wgPageName":"Plutonium","wgTitle":"Plutonium","wgCurRevisionId":30514189,"wgArticleId":4435,"wgIsArticle":true,"wgAction":"view","wgUserName":null,"wgUserGroups":["*"],"wgCategories":["Plutonium","Elementenlijst","Transuraan"],"wgBreakFrames":false,"wgPageContentLanguage":"nl","wgSeparatorTransformTable":[", .",". ,"],"wgDigitTransformTable":["",""],"wgRelevantPageName":"Plutonium","wgRestrictionEdit":[],"wgRestrictionMove":[],"wgSearchNamespaces":[0],"wgVectorEnabledModules":{"collapsiblenav":true,"collapsibletabs":true,"editwarning":true,"expandablesearch":false,"footercleanup":false,"sectioneditlinks":false,"simplesearch":true,"experiments":true},"wgWikiEditorEnabledModules":{"toolbar":true,"dialogs":true,"hidesig":true,"templateEditor":false,"templates":false,"preview":false,"previewDialog":false,"publish":false,"toc":false},"mbEmailEnabled":true,"mbUserEmail":false,"mbIsEmailConfirmationPending":false,"wgCategoryTreePageCategoryOptions":"{\"mode\":0,\"hideprefix\":20,\"showcount\":true,\"namespaces\":false}","Geo":{"city":"","country":""},"wgNoticeProject":"wikipedia"}); }if(window.mw){ mw.loader.implement("user.options",function(){mw.user.options.set({"ccmeonemails":0,"cols":80,"date":"default","diffonly":0,"disablemail":0,"disablesuggest":0,"editfont":"default","editondblclick":0,"editsection":1,"editsectiononrightclick":0,"enotifminoredits":0,"enotifrevealaddr":0,"enotifusertalkpages":1,"enotifwatchlistpages":0,"extendwatchlist":0,"externaldiff":0,"externaleditor":0,"fancysig":0,"forceeditsummary":0,"gender":"unknown","hideminor":0,"hidepatrolled":0,"imagesize":2,"justify":0,"math":0,"minordefault":0,"newpageshidepatrolled":0,"nocache":0,"noconvertlink":0,"norollbackdiff":0,"numberheadings":0,"previewonfirst":0,"previewontop":1,"quickbar":5,"rcdays":7,"rclimit":50,"rememberpassword":0,"rows":25,"searchlimit":20,"showhiddencats":false,"showjumplinks":1,"shownumberswatching":1,"showtoc":1,"showtoolbar":1,"skin":"vector","stubthreshold":0,"thumbsize":4,"underline":2,"uselivepreview":0,"usenewrc":0,"watchcreations":1,"watchdefault":0,"watchdeletion":0,"watchlistdays":3 ,"watchlisthideanons":0,"watchlisthidebots":0,"watchlisthideliu":0,"watchlisthideminor":0,"watchlisthideown":0,"watchlisthidepatrolled":0,"watchmoves":0,"wllimit":250,"vector-simplesearch":1,"useeditwarning":1,"vector-collapsiblenav":1,"usebetatoolbar":1,"usebetatoolbar-cgd":1,"variant":"nl","language":"nl","searchNs0":true,"searchNs1":false,"searchNs2":false,"searchNs3":false,"searchNs4":false,"searchNs5":false,"searchNs6":false,"searchNs7":false,"searchNs8":false,"searchNs9":false,"searchNs10":false,"searchNs11":false,"searchNs12":false,"searchNs13":false,"searchNs14":false,"searchNs15":false,"searchNs100":false,"searchNs101":false,"gadget-Direct-link-to-Commons":1,"gadget-mijnKladblok":1});;},{},{});mw.loader.implement("user.tokens",function(){mw.user.tokens.set({"editToken":"+\\","watchToken":false});;},{},{}); /* cache key: nlwiki:resourceloader:filter:minify-js:7:1cbf4a6724c923f31c96cabcf788dd38 */ } if(window.mw){ mw.loader.load(["mediawiki.page.startup","mediawiki.legacy.wikibits","mediawiki.legacy.ajax"]); } /* */ Plutonium Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie Ga naar: navigatie, zoeken Plutonium Periodiek systeem H He Li Be B C N O F Ne Na Mg Al Si P S Cl Ar K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn Fr Ra ** Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Uut Uuq Uup Uuh Uus Uuo ↓ * La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu ** Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr Plutoniumring Algemeen Naam Plutonium Symbool Pu Atoomnummer 94 Groep Scandiumgroep Periode Periode 7 Blok F blok Reeks Actiniden Kleur Zilverwit Chemische eigenschappen Atoommassa (u) 239,05 Elektronenconfiguratie Rn5f6 7s2 Oxidatietoestanden +3, +4, +5, +6 Elektronegativiteit (Pauling) 1,28 Atoomstraal (pm) 151 1e ionisatiepotentiaal (kJ·mol−1) 581,44 Fysische eigenschappen Dichtheid (kg·m−3) 19840 Smeltpunt (K) 913 Kookpunt (K) 3503 Aggregatietoestand Vast Smeltwarmte (kJ·mol−1) 2,8 Verdampingswarmte (kJ·mol−1) 344 Kristalstructuur Mono Molair volume (m3·mol−1) 12,30 · 10-6 Specifieke warmte (J·kg−1·K−1) 130 Elektrische weerstand (μΩ·cm) 150 Warmtegeleiding (W·m−1·K−1) 6,74 SI-eenheden en standaardtemperatuur en -druk worden gebruikt, tenzij anders aangegeven Portaal    Scheikunde

Plutonium is een scheikundig element met symbool Pu en atoomnummer 94. Het is een zilverwit actinide.

Inhoud

• 1 Ontdekking
• 2 Toepassingen
• 3 Opmerkelijke eigenschappen
• 4 Verschijning
• 5 Isotopen
• 6 Toxicologie en veiligheid
• 7 Externe links

bewerken Ontdekking

In 1940 is plutonium ontdekt door Glenn Seaborg, Edwin McMillan, J. W. Kennedy en A. C. Wahl aan de Universiteit van Californië - Berkeley nadat zij uranium bombardeerden met deuterium in een cyclotron, maar deze ontdekking is geruime tijd geheim gebleven. Voor het Manhattanproject zijn er tijdens de Tweede Wereldoorlog kernreactoren gebouwd om het plutonium te produceren dat nodig was voor de eerste atoombommen.

Plutonium is genoemd naar de dwergplaneet (toen nog een planeet) Pluto. Hiermee werd een traditie voortgezet, want de twee voorafgaande elementen heten uranium naar Uranus en neptunium naar Neptunus. De elementen hebben met de planeten overigens niets te maken.

bewerken Toepassingen

Tijdens de Koude Oorlog is er zowel door de Sovjet-Unie (in Majak, Seversk en Zjeleznogorsk) als door de Verenigde Staten naar schatting 300 ton plutonium geproduceerd, hoofdzakelijk voor toepassing in kernwapens. Sinds 1982 is mede als gevolg van het non-proliferatieverdrag de ontmanteling van deze wapens begonnen en wordt plutonium steeds vaker voor vredelievende toepassingen gebruikt. De VS en de Russische Federatie zijn onderling overeengekomen om elk 34 ton van hun overtollig geworden kernwapen-plutonium te vernietigen. Momenteel lopen proeven om dit te doen door het plutonium als brandstof in gewone kerncentrales te gebruiken.

Plutonium is een belangrijk nevenproduct van op uranium werkende kernreactoren. Door het opwerken van afgewerkte splijtstof in speciale chemische fabrieken komt het plutonium voor hergebruik beschikbaar. Zulke opwerkingsfabrieken staan in Engeland, Frankrijk, Rusland, China en Japan

Het afgescheiden plutonium wordt voor het gebruik gemengd met uranium (MOX-brandstof). In Europa zijn er 50 kerncentrales die een vergunning voor MOX hebben, in 32 kerncentrales wordt MOX daadwerkelijk gebruikt. Bijvoorbeeld in België is intussen al het plutonium al hergebruikt. België is gestopt met opwerken van splijtstof, zodat er geen nieuw plutonium meer bijkomt.

In ruimtesondes zoals Voyager, Galileo en Cassini wordt stroom opgewekt door een hoeveelheid plutonium die door natuurlijk verval warmte genereert. Hetzelfde geldt voor apparatuur die door het Apolloprogramma op de maan werd achtergelaten. Een dergelijke energiebron levert een gering vermogen maar gaat lang mee.

bewerken Opmerkelijke eigenschappen

In zuivere vorm is plutonium een zilverwit metaal, maar door oxidatie aan de lucht verandert dat snel in geel. Door spontaan verval met uitstraling van α-deeltjes voelt plutonium altijd warmer aan dan de omgeving. In grote hoeveelheden kan dat zelfs water doen koken. In waterige oplossingen kan plutonium als vier verschillende ionen voorkomen: Pu3+ (blauw), Pu4+ (geel-bruin), PuO2+ (roze-oranje) en PuO+ (roze, maar ion is instabiel).

bewerken Verschijning

Hoewel plutonium in zeer lage concentraties wordt aangetroffen in uraniumerts, wordt deze actinide voornamelijk op kunstmatige wijze geproduceerd. De halveringstijd van alle isotopen is vele malen korter dan de levensduur van de aarde, daardoor komen ze van nature (vrijwel) niet meer voor.

bewerken Isotopen Zie Isotopen van plutonium voor het hoofdartikel over dit onderwerp. Stabielste isotopen Iso RA (%) Halveringstijd VV VE (MeV) VP 236Pu syn 2,86 j α 5,867 232U 238Pu syn 87,7 j α 5,593 234U 239Pu syn 2,4110×104 j α 5,245 235U 240Pu syn 6564 j α 5,256 236U 242Pu syn 3,733×105 j α 4,984 238U 244Pu syn 8,08×107 j α 4,666 240U

Van plutonium zijn 21 radioactieve isotopen bekend. 244Pu is met een halveringstijd van ruim 80 miljoen jaar het stabielst. 242Pu en 239Pu hebben een halveringstijd van respectievelijk ruim 373 duizend en 24 duizend jaar. Alle overige isotopen halveren in minder dan 7000 jaar.

bewerken Toxicologie en veiligheid

Plutonium en alle plutoniumverbindingen zijn giftig en radioactief. Sommige bronnen (vooral populaire media, en kernwapen- en milieu-activisten) noemen plutonium zelfs de giftigste stof die de mensheid kent, maar onder veel toxicologen heerst de mening dat er geen reden is om aan te nemen dat de chemische toxiciteit van plutonium groter is dan die van andere zware metalen. Plutonium is wat dat betreft te vergelijken met lood. Zelfs met inachtneming van de stralingstoxiciteit is radium nog giftiger dan plutonium. Enkele complexe organische verbindingen, zoals botuline, zijn zelfs nog giftiger dan radium.

Het gevaar schuilt met name in de stralingstoxiciteit. Ingeademd plutoniumstof zelfs in zeer kleine hoeveelheden zou in de longen jarenlang schade kunnen aanrichten en uiteindelijk, na jaren tot tientallen jaren, longkanker kunnen veroorzaken. Bij grotere doses kan directe stralingsziekte een rol gaan spelen.

Zie ook plutoniumstof bewerken Externe links

• Lenntech over: Plutonium
• (en) EnvironmentalChemistry.com over: Plutonium
• (en) WebElements.com over: Plutonium

Chemische elementen en isotopen

Periodiek systeem: Standaard · Alternatief · Elektronenconfiguratie Isotopentabel: Op element (compleet) · Op element (in delen) · Op atoommassa Lijst van elementen

Mediabestanden Zie de categorie Plutonium van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.