wiki over Vaticaanstad
bron : Wikipedia, de vrije Encyclopedie
Beluister
Locatie in Rome Vaticaanstad Werelderfgoed cultuur Sint-Pietersplein Land Vaticaanstad UNESCO-regio Europa en Noord-Amerika Criteria i, ii, iv, vi Inschrijvingshistorie UNESCO-volgnr. 286 Inschrijving 1984 (8e sessie) UNESCO-werelderfgoedlijstVaticaanstad (Italiaans: Stato della Città del Vaticano) is de kleinste onafhankelijke staat ter wereld. Het grondgebied van dit land wordt geheel omsloten door de stad Rome, waardoor het eigenlijk een enclave binnen Italië is.
Vaticaanstad wordt volkenrechterlijk vertegenwoordigd door de Heilige Stoel en huisvest de hoofdzetel van de rooms-katholieke Kerk. Staatshoofd van Vaticaanstad is de paus, die zijn officiële residentie heeft in het Apostolisch Paleis. De huidige paus is Benedictus XVI.
Het dwergstaatje is in 1929 ontstaan als gevolg van het Verdrag van Lateranen dat door paus Pius XI en Mussolini werd ondertekend. Daarin werd nadrukkelijk opgenomen dat het een nieuw gecreëerde staat is. Formeel kan het dus niet als voortzetting of herleving van de Kerkelijke Staat gezien worden.
Vaticaanstad is geen lid van de Europese Unie, maar neemt wel deel aan diverse internationale organisaties. Het staat sinds 1984 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.
Inhoud- 1 Geschiedenis
- 2 Extraterritoriale bezittingen
- 3 Bezienswaardigheden
- 4 Bevolking
- 5 Bestuur
- 6 Economie
- 7 Media
- 8 Foto's
- 9 Zie ook
- 10 Externe links
- 11 Bronnen, noten en/of referenties
De paus bezat eeuwenlang als Kerkelijke Staat een groot gebied in Centraal- en Oost-Italië, waaronder Lazio, de regio waar Rome in ligt. In 1866 veroverden de republikeinse troepen onder Garibaldi twee derden van de Kerkelijke Staat, maar Latium bleef voor de paus behouden door steun van de Franse keizer Napoleon III.
Toen in 1870 Napoleon III zijn troepen moest terugtrekken om deze in te zetten aan het front in de Frans-Duitse Oorlog werden ook Latium en Rome door het in 1861 opgerichte koninkrijk Italië geannexeerd. De politieke macht van de kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders was in Italië door de liberaal-nationalisten vrijwel tenietgedaan. Alhoewel de Kerkelijke Staat in 1870 had opgehouden te bestaan, kon de Heilige Stoel, als zelfstandig subject van volkerenrecht, wel diplomatieke betrekkingen blijven onderhouden.
De paus beschouwde zichzelf na het verlies als de gevangene van het Vaticaan en wilde het gebied niet verlaten. Opeenvolgende pausen bleven de legitimiteit van de annexatie van 1870 bestrijden. Deze situatie duurde bijna 60 jaar, tot 1929. Toen ondertekenden paus Pius XI en Mussolini het Verdrag van Lateranen. Hierin werd bepaald dat de paus het huidige kleine stukje grondgebied als soevereine staat toegewezen kreeg.
bewerken Extraterritoriale bezittingenDe Heilige Stoel heeft ook bezittingen op Italiaans grondgebied.[4] Deze bezittingen, meest kerken en kantoorgebouwen, zijn dus geen Vaticaans grondgebied. Volgens het Verdrag van Lateranen hebben deze bezittingen echter een extraterritoriale status, vergelijkbaar met de status van een ambassade.
Dezelfde extraterritoriale status geldt voor alle kerken in Italië, indien en zolang de paus daarin deelneemt aan godsdienstige ceremonieën zonder dat deze openstaan voor het publiek.
bewerken Buiten het Vaticaan, maar binnen Rome- Het complex van San Giovanni in Laterano (baseliek, het Lateraanse Apostolische Paleis met zijn bijgebouwen en de Scala Santa.
- De basiliek van St. Maria Maggiore met zijn bijgebouwen.
- De basiliek van St. Paulus buiten de Muren met bijgebouwen.
- Het paleis van de Cancelleria.
- Het Palazzo di Propaganda Fide.
- Het paleis van Sint-Callixtus in Trastevere.
- Het Palazzo del Sant'Offizio met aangrenzend de zetel van de Congregatie voor de Geloofsleer
- Het Palazzo dei Convertendi, de zetel van de Congregatie voor de Oosterse Kerken.
- Het Vicariato-paleis (voorheen de zetel van de diocesane curie van Rome, die er nog steeds een aantal kantoren heeft).
- Het Palazzo delle Congregazioni ai Propilei.
- Het Palazzo Pio, extraterritoriaal sinds 1979 (met uitzondering van panden die nu de thuisbasis van het Auditorium vormen) in plaats van het paleis van Dataria dat niet langer eigendom is van de Heilige Stoel.[5]
- Het Pontificio Seminario Romano Minore.
- De gebouwen op het Janiculum (Romence Pio Pauselijke College, Pauselijke Oekraïnse Universiteit van St. Josaphat, Pauselijke Noord-Amerikaanse College, ziekenhuis van het Kindje Jezus, de kerk en het klooster van St. Onofrio, Pauselijke Stedelijke Universiteit, het gebied van Technical Services van de Heilige Stoel, het college International Santa Monica, General curie van de Sociëteit van Jezus, Instituut van het kind Maria, Kerk van de Heiligen Michaël en Magnus, gebouwen van de Calasanziane Zusters, de Zusters van Ons Huis en de gebouwen op Borgo Santo Spirito grenzend aan de curie van de jezuïeten).
- Pauselijk paleis, Villa Barberini en de Villa Cybo (met aanliggende tuinen) in de stad Castel Gandolfo.
- Gebied van Santa Maria di Galeria waar de antennes van Radio Vaticaan staan. Dit gebied werd door Italië geschonken aan de Heilige Stoel op 8 oktober 1951.
De belangrijkste gebouwen van Vaticaanstad, die tevens op de UNESCO-Werelderfgoedlijst staan, zijn:
- de Sint-Pietersbasiliek aan het Sint-Pietersplein
- de Sixtijnse Kapel
- de Vaticaanse Musea
- de Vaticaanse tuinen
- het apostolisch paleis
Niet voor toeristen en pelgrims, maar wel voor geaccrediteerde wetenschappers toegankelijk zijn de Biblioteca Apostolica Vaticana en het Archivio Segreto Vaticano.
bewerken BevolkingBijna alle 826 (2009) inwoners van Vaticaanstad wonen binnen de muren van het Vaticaan. De burgers van Vaticaanstad bestaan voornamelijk uit geestelijken, met inbegrip van priesters, zusters en de befaamde Zwitserse Garde. Er werken ongeveer 3000 leken, maar deze wonen niet binnen het Vaticaan.
Er bestaat een nationaliteit van Vaticaanstad zodat hoge geestelijken kunnen reizen met een paspoort van het Vaticaan en diplomatieke status kunnen krijgen in landen waar hun geloofsbrieven zijn geaccepteerd. Eind 2003 hadden 552 personen de nationaliteit van Vaticaanstad (61 kardinalen, 346 andere geestelijken, 101 leden van de Zwitserse Garde en 44 leken). Bijna al deze mensen hebben een dubbele nationaliteit en behielden hun oorspronkelijke nationaliteit tijdens hun werk voor het Vaticaan. Men krijgt de nationaliteit uitsluitend door naturalisatie, niet door geboorte. De meeste Italianen die voor het Vaticaan werken hebben niet de Vaticaanse nationaliteit.
bewerken Bestuur Het gebouw van de bestuursdienst van Vaticaanstad, gelegen achter de Sint-Pietersbasiliek in de Vaticaanse tuinen.Vaticaanstad heeft een eigen bestuursdienst. Deze staat los van de Romeinse Curie, die verantwoordelijk is voor het bestuur van de rooms-katholieke Kerk.
De wetgevende macht voor Vaticaanstad wordt uitgeoefend door de Pauselijke Commissie voor de Staat Vaticaanstad, die bestaat uit vijf kardinalen onder leiding van een president.
De rechterlijke macht voor Vaticaanstad wordt uitgeoefend door een Rechtbank van eerste aanleg, een Hof van beroep en een Hof van Cassatie. Hier kunnen zowel civiele als strafzaken worden voorgelegd en er kan in beroep worden gegaan.
In Vaticaanstad geldt in principe het Italiaanse recht, voor zover daar niet door middel van eigen wet- en regelgeving van is of wordt afgeweken. Met ingang van 1 januari 2009 moeten Italiaanse wetten eerst uitdrukkelijk worden goedgekeurd om ook in Vaticaanstad geldigheid te krijgen.
De uitvoerende macht van Vaticaanstad wordt uitgeoefend door het Bestuur van de Staat Vaticaanstad (Governatorato dello Stato della Città del Vaticano), dat onder leiding staat van de speciaal gedelegeerde. Hieronder ressorteren diverse afdelingen die verantwoordelijk zijn voor de dagelijkse gang van zaken in het ministaatje.
Zo heeft Vaticaanstad onder meer een eigen brandweer en een eigen politiedienst onder de naam Gendarmerie van Vaticaanstad. Daarnaast is er de Zwitserse Garde, die verantwoordelijk is voor de beveiliging van de paus.
bewerken EconomieVaticaanstad gebruikt de euro als betaalmiddel met een afbeelding van de paus erop. Er is ook een bank, het Instituut voor Religieuze Werken, die doorgaans de Vaticaanse Bank wordt genoemd.
bewerken MediaHet Vaticaan (met eigen landcode) heeft een officiële website, radiostation, en satelliet-tv. Het dagblad van het Vaticaan heet L'Osservatore Romano.
bewerken Foto's bewerken Zie ook bewerken Externe links- Officiële website van Vaticaanstad
- Libreria Editrice Vaticana Uitgeverij van het Vaticaan
- CTV De Vaticaanse televisiezender
- Nederlandstalige informatie
- (nl) Vaticaanstad
- (nl) Kijk het Vaticaan
Bronnen, noten en/of referenties:
Soevereine staten in bezit van de Heilige Stoel: Vaticaanstad
Onderdelen Vaticaanstad: Vaticaanse musea · Vaticaanse tuinen
Overige bezittingen in Rome: Sint-Jan van Lateranen · Maria de Meerdere · Sint-Paulus buiten de Muren · Paleis van Sint-Callixtus · Sal Gianicola · Paleis van de 12 Heilige Apostelen · Paleis bij de San Carlo Catinari · Datari-paleis · Cancelleria-paleis · Propaganda Fide-paleis · Sant'Offizio · Paleis van de Congregatie van de Oriëntaalse Kerk · Vicariato-paleis · Gregoriaanse Universiteiten · Pauselijk Bijbelinstituut · Archeologisch Intituut · Oriëntaals Instituut · Lombardisch College · Russisch College · Sant'Apollinare-paleizen · Huis van de terugtrekking voor de Heilige Johannes en Paulus
Overige bezittingen in Italië: Castel Gandolfo · Santa Maria di Galeria
Landen in EuropaAlbanië · Andorra · Armenië · Azerbeidzjan · België · Bosnië en Herzegovina · Bulgarije · Cyprus · Denemarken · Duitsland · Estland · Finland · Frankrijk · Georgië · Griekenland · Hongarije · IJsland · Ierland · Italië · Kazachstan · Kroatië · Letland · Liechtenstein · Litouwen · Luxemburg · Macedonië · Malta · Moldavië · Monaco · Montenegro · Nederland · Noorwegen · Oekraïne · Oostenrijk · Polen · Portugal · Roemenië · Rusland · San Marino · Servië · Slovenië · Slowakije · Spanje · Tsjechië · Turkije · Vaticaanstad · Verenigd Koninkrijk · Wit-Rusland · Zweden · Zwitserland
Hoofdsteden in Europa Onafhankelijke staten: Amsterdam · Andorra la Vella · Athene · Belgrado · Berlijn · Bern · Boedapest · Boekarest · Bratislava · Brussel · Chisinau · Dublin · Helsinki · Kiev · Kopenhagen · Lissabon · Ljubljana · Londen · Luxemburg · Madrid · Minsk · Monaco · Moskou · Nicosia · Oslo · Parijs · Podgorica · Praag · Pristina · Reykjavik · Riga · Rome · San Marino · Sarajevo · Skopje · Sofia · Stockholm · Tallinn · Tirana · Vaduz · Valletta · Vaticaanstad · Vilnius · Warschau · Wenen · Zagreb Afhankelijke gebieden: Douglas · Gibraltar · Longyearbyen · Mariehamn · Saint Helier · Saint Peter Port · Tórshavn Katholieke Kerk in EuropaAlbanië · Andorra · Armenië · Azerbeidzjan · België · Bosnië en Herzegovina · Bulgarije · Cyprus · Denemarken · Duitsland · Estland · Finland · Frankrijk · Georgië · Griekenland · Groot-Brittanië · Hongarije · IJsland · Ierland · Italië · Kazachstan · Kosovo · Kroatië · Letland · Liechtenstein · Litouwen · Luxemburg · Macedonië · Malta · Moldavië · Monaco · Montenegro · Nederland · Noorwegen · Oekraïne · Oostenrijk · Polen · Portugal · Roemenië · Rusland · San Marino · Servië · Slovenië · Slowakije · Spanje · Tsjechië · Turkije · Vaticaanstad · Wit-Rusland · Zweden · Zwitserland
41° 54' 9" N, 12° 27' 6" O WikiWoordenboek
Dit artikel is afkomstig uit Wikipedia (credits) en is zonder enige vorm van garantie beschikbaar onder de GNU Free Documentation License. (copy).
Afbeelding licentie informatie is toegankelijk door op de afbeelding te klikken.
.svg){kind=link}
